نجس شده است در صورت ريختن آب با سطلهاى كوچك پاك مىشود ، به نحوى كه زمين نجس را دربر بگيرد و نجاست آن را كلا زايل نمايد در اين صورت آب قليل پاك خواهد بود ، به اين معنى كه زمين را نجس نخواهد كرد ، خصوصا زمين سخت پرصلابت و بنابر اينكه قائل به عدم نجاست غساله هم باشيم . آب زياد شرط تطهير زمين نيست و دليل آن عمومات ادله است كه از مطهريت آب حكايت دارد « ان الماء مطهر . » از سوى ديگر مقيد كردن تطهير زمين به آب كر يا جارى مستلزم حرج و مشقّت خواهد بود و حرج و ضيق هر دو منتفى است . زيرا در موارد بسيارى زمين نجس مىشود خصوصا مسجد يا اماكن مقدسه و امكان دسترسى به آب زياد و باران و آب كر نيست و عدم مطهريت آب قليل براى زمين نجس مستلزم حرج عظيمى است . نيز روايت مشهورى است كه اعرابى در مسجد پيامبر بول و ادرار كرد و با ذنوب ، مسجد را شستشو دادند « 1 » و ذنوب نيز به معنى دلوهاى كوچك است . تأويل اين روايت نيز بعيد است و نيازى هم به تأويل و توجيه نداريم . مؤيد مطهريت آب قليل براى زمين نجس ، اين نكته است كه در شريعت سهل و آسانگير و سمحه اسلامى ، منعى نسبت به آن صادر نشده است . نجس بودن آب مستعمل در ازالهء نجس هم مطلقا ثابت نشده است ، خصوصا در مواردى همچون زمين كه در صورت عدم مطهريت آب قليل ، مستلزم عدم تطهير زمين نجس خواهد بود و از طرفى رطوبتى كه در زمين باقى مىماند ، بيشتر از رطوبتى نيست كه در

--> ( 1 ) . سنن ابى داود ج 1 ، ص 103 ، باب الارض يصيبها البول ، حديث 1 طبع مصر .